مدارک لازم برای اثبات خواسته
در روابط حقوقی که افراد با یکدیگر برقرار می کنند، گاهی ممکن است شخص حقیقی یا حقوقی موظف به پرداخت وجه به دیگری باشد. منظور از مطالبه، پرداختی است که به دلایل قانونی یا قراردادی بر عهده مدیون است. طبعاً طلبکار نیز شخص مدیون و مکلف به پرداخت مبلغ مدعی به وی یا نماینده قانونی وی است.
خواسته ممکن است منشأ متفاوتی داشته باشد، گاهی ممکن است شخصی طبق قانون مجبور شود مبلغی را به دیگری بپردازد. مانند نفقه اولاد صغیر که طبق قانون مدنی توسط پدر پرداخت می شود. همچنین ممکن است خواسته به دلیل اراده متعهدله و انعقاد قرارداد ایجاد شده باشد. مثلاً در سند بیع ملکی مقرر شده است که خریدار باید کل مبلغ معامله را در تاریخ معینی بپردازد. این تعهدی است که از انعقاد عهدنامه ناشی می شود.
علاوه بر این، ممکن است تقاضا به دلیل رفتار فیزیکی فرد خاطی ایجاد شود. طبق قانون مسئولیت مدنی، در مواردی که عمل خطرناک شخصی موجب خسارت به مال دیگری شود، شخص موظف به جبران خسارت وارده است.
اگر شخصی که به طور قانونی بدهکار است از پرداخت بدهی خود امتناع کند، طلبکار می تواند با استفاده از روش های مختلف قانونی او را مجبور به پرداخت بدهی خود کند. راه حل قانونی اصلی برای وصول مطالبات از بدهکار، طرح دعوی در دادگاه حقوقی است. اصولاً برای این کار باید دادخواست قانونی تقدیم شود. پس از تقدیم دادخواست، خواهان باید در دادگاه ثابت کند که از خوانده طلبکار است. در این مقاله به بررسی مراحل طرح دعوای وجه و مدارک لازم برای اثبات دعوا در دادگاه از نظر حقوقی می پردازیم.
مدارک لازم برای اثبات درخواست چیست؟
اسناد و مدارک لازم برای اثبات ادعا، دلایل و مدارکی است که می توان برای اثبات مدیون بودن مدیون به طلبکار به دادگاه ارائه کرد. دعاوی مطالبه از جمله دعاوی مالی می باشد لذا ضوابط و مقررات قانونی در خصوص اثبات این دعوی مطابق با اثبات دعاوی مالی خواهد بود. یعنی مثلاً اگر برای اثبات این مدعا به دلیلی استناد شود، ادعای شاکی با شهادت شاهد و سوگند مدعی ثابت می شود.
موضوع ادله اثبات دعاوی حقوقی یکی از موضوعات تخصصی علم حقوق است. به طور کلی ادله اثبات دعوی در قوانین جاری ایران همان است که در احکام شرع اسلام تعیین شده است. ادله دعوی مطابق قانون مدنی به شرح زیر است:
علم قاضی
شهادت شاهد
اعتراف
سوگند - دشنام
اقناع وجدان قاضی و تائید مدعی توسط وی یکی از روشهای اصلی اثبات دعوی است. بنابراین امروزه بر اساس اصل آزادی دلیل، هر واقعه حقوقی یا واقعی که در رابطه با پرونده کشف شود، می تواند به عنوان دلیل مورد استفاده دادگاه قرار گیرد. در این دیدگاه اسنادی مانند اسناد رسمی، رسیدهای بانکی، تصاویر، فایل های صوتی و ... ممکن است در دادگاه برای اثبات مدعی استفاده شود. برخی از مهمترین مدارک مورد نیاز برای اثبات ادعا به شرح زیر است:
مهمترین مدارک مورد نیاز برای اثبات خواسته چیست؟
اسناد کتبی از جمله مدارک لازم برای اثبات خواسته است. این اسناد ممکن است رسمی یا عادی باشند.
سند رسمی سندی است که توسط مقام رسمی و طبق قانون تنظیم می شود. از اسناد رسمی می توان به سند مالکیت خودرو که توسط دفاتر خدمات الکترونیک قضایی صادر می شود اشاره کرد. همچنین برخی اسناد مربوط به مالکیت اموال غیرمنقول مانند سند تک برگی و سند سیم و سربی با منگوله از اسناد رسمی محسوب می شود که از ادارات ثبت صادر می شود.
از طرفی سند عادی سندی است که شرایط سند رسمی را نداشته باشد. یعنی توسط کارگزار رسمی و طبق قانون تنظیم نشده است. بسیاری از اسناد چاپی و غیرچاپی مانند رسیدهای بانکی یا رضایت نامه مدرسه اسناد عادی محسوب می شوند. اسناد عادی در صورتی که اصالت آنها توسط دادگاه تأیید شود، ممکن است از جمله مدارک لازم برای اثبات مدعی محسوب شود.
اسناد الکترونیکی
اسناد الکترونیکی نوع دیگری از اسناد مورد نیاز برای اثبات است. بر اساس تبصره ماده ۲ قانون تجارت الکترونیک، اطلاعات مخابراتی که در پهنای باند حامل داده (داده پیام) مخابره می شود در صورت وجود شرایط قانونی به عنوان سند الکترونیکی گواهی می شود. به عنوان مثال می توان به فایل صوتی جلسه ای اشاره کرد که مخاطب در آن به بدهکاری خود اعتراف کرده است.
سوگندنامه
سند دیگری که ممکن است برای اثبات ادعا مورد استفاده قرار گیرد، اظهارنامه بدهی است. در صورتی که بدهکار در دادگاه به بدهی خود اعتراف کند مبایعه نامه تنظیم می شود.
شهادت شاهد
در دعاوی مالی نیز شهادت علیه شهادت است پذیرفته شده. شهادت در صورتی پذیرفته می شود که به دلیل بیماری یا فوت به شاهد اصلی دسترسی پیدا نشود.